Go to Top
Trang chủ > Tin tức > Xóa bỏ mô hình “vừa xay lúa, vừa ẵm em”

Xóa bỏ mô hình “vừa xay lúa, vừa ẵm em”

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã hoàn thành dự thảo Nghị định về ban hành điều lệ mẫu của doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Đây được coi là bước tiến cao hơn trong quản trị doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Song, có khá nhiều vấn đề cần nghiên cứu, trao đổi về nội dung của dự thảo điều lệ mẫu.

.

Một trong những nội dung rất quan trọng cần được đặt ra là không nên duy trì mô hình “vừa xay lúa, vừa ẵm em” trong quản lý doanh nghiệp nhà nước.

Khi chuyển từ công ty nhà nước thành công ty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước, một cải tiến quan trọng là hình thành hội đồng thành viên – cơ quan quản lý công ty. Nhờ đó, tình trạng giám đốc (tổng giám đốc) có quyền gần như tuyệt đối trong mọi hoạt động của công ty như khi còn là công ty nhà nước đã được khắc phục. Tuy nhiên, cải tiến này đã không được thực hiện triệt để.

Trước hết, theo Nghị định số 25/2010/NĐ-CP ngày 19/3/2010 về chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty TNHH một thành viên và tổ chức quản lý công ty TNHH một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu và dự thảo điều lệ mẫu, việc quản lý công ty 100% vốn nhà nước vẫn có hai mô hình: Có hội đồng thành viên và có chủ tịch công ty.

Quy định như vậy là đúng với Luật Doanh nghiệp. Với các công ty TNHH một thành viên không sử dụng vốn nhà nước, chủ sở hữu là người có toàn quyền và chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động của công ty. Nếu chủ sở hữu thành lập một hội đồng thành viên cũng chỉ để tư vấn cho chủ sở hữu mà không có quyền quyết định.

Song, với doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thì quyền của hội đồng thành viên lại hoàn toàn khác. Đó là cơ quan quản lý, thay mặt chủ sở hữu để quản lý doanh nghiệp, trong đó bao gồm cả việc kiểm tra, giám sát hoạt động của giám đốc (tổng giám đốc).

Vì vậy, giao toàn bộ quyền của hội đồng thành viên cho một người là chủ tịch công ty là không hợp lý. Hơn nữa, cho phép chủ tịch công ty được kiêm giám đốc (tổng giám đốc) lại càng vô lý hơn. Đó chính là thiết lập một mô hình “vừa xay lúa, vừa ẵm em” trong quản trị doanh nghiệp. Người đồng thời giữ hai chức danh chủ tịch công ty và giám đốc (tổng giám đốc), dù có cố gắng đến đâu cũng khó có thể tách bạch rõ ràng giữa chức năng quản lý của chủ tịch công ty với chức năng điều hành hoạt động hàng ngày của giám đốc (tổng giám đốc).

Để khắc phục tình trạng đan xen, lẫn lộn về chức năng, quyền hạn, Nghị định 25/2010/NĐ-CP quy định chủ tịch công ty kiêm giám đốc (tổng giám đốc) bảo đảm một số điều kiện nhất định, trong đó có: Phải quy định cụ thể và tách bạch trong thực thi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của chủ tịch công ty và của tổng giám đốc. Tuy nhiên, rất khó (và đến nay chưa hề có) quy định cụ thể nào bảo đảm sự tách bạch “trong thực thi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của chủ tịch công ty và của tổng giám đốc”.

Không để xảy ra tình trạng “vừa xay lúa, vừa ẵm em” là nguyên tắc rất quan trọng trong quản lý kinh tế, xã hội nói chung và quản lý doanh nghiệp nói riêng. Để thực thi triệt để nguyên tắc này, xin đề nghị nghiên cứu bỏ mô hình chủ tịch công ty trong doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Nếu vì một lý do nào đó mà vẫn phải duy trì mô hình này thì không cho phép chủ tịch công ty kiêm giám đốc (tổng giám đốc). Đồng thời, cần nhanh chóng soạn thảo, ban hành quy định về thuê giám đốc (tổng giám đốc) của doanh nghiệp để góp phần tháo gỡ khó khăn về sự thiếu hụt nhân sự trong quản lý doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hiện nay.

Nguồn : baocongthuong.com.vn